Wiza krajowa (typ D) wymaga tej samej sumy 30 000 euro bez względu na rodzaj umowy
Jeśli dopiero starasz się o polską wizę krajową (typ D) w celu podjęcia pracy, forma przyszłej umowy nie ma wpływu na wymóg ubezpieczeniowy: potrzebna jest polisa na minimalną sumę 30 000 euro, obejmująca pilne leczenie, nagłą hospitalizację, repatriację i ryzyko śmierci, ważna na cały okres wizy (do 1 roku), z całodobową infolinią assistance. Podstawą prawną jest tu polska ustawa o cudzoziemcach, a nie unijny Kodeks wizowy, który reguluje wizę Schengen (typ C): wizy D nie są zharmonizowane na poziomie Schengen, ale sama kwota wymogu, 30 000 euro, pozostaje identyczna w obu przypadkach.
Innymi słowy, na etapie wniosku wizowego nie ma znaczenia, czy w Polsce podpiszesz umowę o pracę, zlecenie czy o dzieło. Polisy w naszym kalkulatorze są przygotowane właśnie pod złożenie wniosku wizowego, więc dowolna z ofert akredytowanych ubezpieczycieli (Universalna, PZU Ukraina, Kniazha lub ETS) spełnia ten wymóg i zostanie przyjęta przy składaniu dokumentów. Rodzaj umowy, którą faktycznie podpiszesz, zacznie mieć znaczenie dopiero po przekroczeniu granicy.
Po przyjeździe rodzaj umowy zaczyna decydować o dostępie do NFZ i o warunku ubezpieczeniowym przy karcie pobytu
Po przekroczeniu granicy to już nie wiza decyduje o ubezpieczeniu, tylko rodzaj podpisanej umowy. Przy umowie o pracę pracodawca od pierwszego dnia odprowadza pełne składki ZUS, w tym składkę zdrowotną, więc dostęp do NFZ jest automatyczny i bez wyjątków. Przy umowie zlecenie jest podobnie: składka zdrowotna (czyli ubezpieczenie zdrowotne w ramach NFZ) jest obowiązkowa praktycznie z każdego zlecenia, więc zlecenie również daje dostęp do NFZ, tyle że z jednym wąskim wyjątkiem: studenci stacjonarni do 26. roku życia są z tej składki zwolnieni, dopóki nie skończą 26 lat, nie obronią pracy dyplomowej albo nie zostaną wykreśleni z rejestru studentów. Przy zleceniu obowiązuje też ustawowa minimalna stawka godzinowa: w 2026 roku wynosi 31,40 zł za godzinę.
Umowa o dzieło działa zupełnie inaczej: nie wiąże się z żadnymi obowiązkowymi składkami ZUS, w tym ze składką zdrowotną, więc to jedyna z trzech umów, która sama z siebie nie daje dostępu do NFZ. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy umowę o dzieło podpisujesz z własnym pracodawcą, u którego masz już umowę o pracę: wtedy taka umowa jest traktowana jako rozszerzenie tego zatrudnienia i podlega składkom tak samo jak etat. W pozostałych przypadkach osoba pracująca wyłącznie na umowie o dzieło musi sama wykupić dobrowolne ubezpieczenie w NFZ albo polisę prywatną, inaczej zostaje bez ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Reforma obejmująca umowę o dzieło obowiązkowymi składkami ZUS jest dyskutowana od 2024 roku i wciąż nie została rozstrzygnięta: to, co opisujemy tutaj, to stan obecny, nie coś, co na pewno pozostanie bez zmian. Aktualny stan warto sprawdzić na zus.pl.
To ma też znaczenie przy wniosku o kartę pobytu. Każda z trzech umów formalnie może być podstawą wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę z art. 114 ustawy o cudzoziemcach, o ile faktycznie odpowiada rzeczywistemu charakterowi wykonywanej pracy. Przy umowie o pracę i umowie zlecenie wynikające z nich ubezpieczenie NFZ automatycznie spełnia warunek ubezpieczeniowy tego wniosku. Przy umowie o dzieło tak nie jest: skoro nie ma automatycznego NFZ, trzeba osobno załatwić albo dobrowolne ubezpieczenie NFZ, albo potwierdzenie ubezpieczyciela prywatnego, że pokryje leczenie w Polsce. U nas taki program na kartę pobytu oferuje ubezpieczyciel Kniazha: w kalkulatorze w polu „Twoja lokalizacja” wybierz „Jestem za granicą”, a z listy ubezpieczycieli, która się zawęzi, ręcznie wskaż właśnie Kniazha. Dopiero ta kombinacja uruchamia program i dokumenty zgodne z wymogami karty pobytu.
Umowa o pracę, zlecenie i dzieło (ubezpieczenie w skrócie)
| Parametr | Umowa o pracę | Umowa zlecenie | Umowa o dzieło |
|---|---|---|---|
| Obowiązkowa składka ZUS/zdrowotna | Tak, pełne składki od pierwszego dnia | Tak, z wąskim wyjątkiem dla studentów stacjonarnych do 26. roku życia | Nie, brak obowiązkowych składek (poza umową z własnym pracodawcą jako rozszerzeniem etatu) |
| Automatyczny dostęp do NFZ | Tak | Zasadniczo tak | Nie |
| Samodzielnie spełnia warunek ubezpieczeniowy z art. 114 przy karcie pobytu | Tak | Tak | Nie, potrzebne osobne ubezpieczenie |
Potrzebujesz polisy na kartę pobytu albo ogólnego przewodnika po wizie do pracy?
Jeśli już wiesz, że Twoja umowa, najczęściej umowa o dzieło, nie da Ci automatycznego NFZ, a szykujesz się do wniosku o kartę pobytu, sprawdź dokładnie, czym różni się ubezpieczenie na wizę od ubezpieczenia na kartę pobytu i jak krok po kroku zamówić ten drugi program. Jeśli dopiero planujesz wyjazd do pracy i szukasz ogólnego przewodnika po ubezpieczeniu na wizę do pracy w Polsce, niezależnie od tego, jaką umowę podpiszesz później, przyda się też:
Ubezpieczenie na kartę pobytu a ubezpieczenie na wizę: czym się różnią i które jest Ci potrzebne
Ubezpieczenie na wizę do pracy w Polsce
Zamów ubezpieczenie na wizę do pracy w Polsce
Na etapie wniosku wizowego rodzaj przyszłej umowy nie gra roli, więc od razu wybierz dowolnego z ubezpieczycieli w kalkulatorze: Universalna, PZU Ukraina, Kniazha lub ETS. Jeśli już wiesz, że będziesz pracować na umowie o dzieło i po przyjeździe będziesz potrzebować osobnego ubezpieczenia zdrowotnego albo polisy do wniosku o kartę pobytu, ten temat opisaliśmy osobno na stronie o karcie pobytu.
Przejdź do kalkulatora